Podstawowe porady medyczne ze specjalistycznych dziedzin.

Świerzbiączka

Świerzbiączka rozpoczyna się najczęściej we wczesnym dzieciństwie, przeważnie w pierwszym półroczu życia, co może nawet spowodować konieczność przesu­nięcia terminu obowiązujących szczepień ochronnych.

Podstawowym objawem świerzbiączki u małych dzieci są drobne grudki na skórze twarzy, a u starszych dzieci i dorosłych w zgięciach łokciowych, przedramion, tu­łowia, okolic nadgarstkowych oraz pod-kolanowych. Zmiany w skórze zajmują głębsze jej warstwy, skóra jest sucha, co przy dłuższej chorobie nadaje twarzy wy­raz starczy. Stałym objawem towarzyszą­cym jest uporczywy, napadowy świąd, występujący także w miejscach wolnych od wykwitów.

Utrzymywanie się tych objawów i spowo­dowane tym drapanie są przyczyną po­wstania trwałych zmian w skórze, tzw. zliszajowacenia. W większości przypad­ków choroba przygasa, może jednak z okresowym nasileniem i osłabieniem ob­jawów trwać nawet do końca życia. Ważną rolę w przebiegu choroby odgrywa odporność układu nerwowego. Wszelkie­go rodzaju emocje psychiczne i sytuacje konfliktowe pogarszają stan chorego i utrudniają leczenie prowadzone przez lekarza.

Czasem pokrzywka występuje w po­staci przewlekłej, objawy utrzymują się wtedy od kilku do kilkunastu tygodni i mo­gą występować nawroty. Jedną z postaci pokrzywki jest choroba posurowicza, wy­stępująca po 10 dniach od wstrzyknięcia obcogatunkowej surowicy odpornościo­wej. W leczeniu, które powinno być pro­wadzone pod kierunkiem lekarza, stosuje się leki, swoiste odczulanie, dietę.

Pokrzywka

Pokrzywka rozpoczyna się nagle świądem i powstawaniem na skórze różowo zabar­wionych albo bladych bąbli, które szybko się tworzą i równie prędko w ciągu kilku godzin znikają bez śladów. Rozmiary i licz­ba bąbli różnią się w zależności od nasile­nia odczynu organizmu na wywołujący je bodziec.

Czasem rozległe zmiany w postaci obrzęku sięgają głębiej, do tkanki podskórnej. Ta postać pokrzywki nosi nazwę obrzęku Ouinckego. Takie same reakcje alergiczne mogą powstawać na błonach śluzowych dróg oddechowych i przewodu pokarmo­wego. Przy zajęciu błon śluzowych języka, gardła i krtani występują, zwłaszcza u ma­łych dzieci, trudności w przyjmowaniu pokarmów i oddychaniu, a nagły obrzęk głośni może grozić uduszeniem. Obrzękowi błon śluzowych przewodu po­karmowego mogą towarzyszyć nudności, bóle w jamie brzusznej i biegunka.

W leczeniu wyprysku kontaktowego podstawowe znaczenie ma wykrycie i wy­łączenie czynników odgrywających rolę alergenów. W tym celu, oprócz informacji chorego o okolicznościach, w jakich do­chodzi do wystąpienia objawów, wykony­wane są tak zwane testy w odpowiednich pracowniach (gabinetach) alergologicz-nych. Prócz leków do zażywania i stoso­wania na zmiany skórne korzystny wpływ może wywierać leczenie uzdrowiskowe.W przypadkach uporczywego wyprysku jako choroby zawodowej może zachodzić konieczność zmiany zawodu.

Wyprysk podudzi występuje najczęściej na tle żylaków i związanych z tym zaburzeń ukrwienia skóry kończyn dolnych, przeja­wiających się zazwyczaj powstawaniem owrzodzeń podudzi. Zwykle dochodzi do niego u ludzi w starszym wieku. Oznacza się wówczas długotrwałym, nawet długo­letnim przebiegiem, w którym głównym objawem jest świąd i oporność na lecze­nie.

Wyprysk kontaktowy jest odmianą wypry­sku, w której zmiany chorobowe występu­ją w miejscach bezpośredniego lub blis­kiego kontaktu skóry z materiałem o właś­ciwościach uczulających, czyli alergenem. Występuje najczęściej jako choroba zawo­dowa przy pracy w kontakcie ze smarami, farbami, płynami i innymi produktami sto­sowanymi w przemyśle. W codziennym życiu alergenami mogą być: mydła, pasty do zębów, kosmetyki, leki, odzież, zwłaszcza z materiałów syn­tetycznych, gumowe części odzieży, meta­lowe paski przy zegarku itp. Przy istniejącej nadwrażliwości organizmu na dany aler­gen kontakt z nim wywołuje objawy wy­prysku. Przy stałym kontakcie z alergenem objawy mogą się utrzymywać nawet przez wiele lat, z okresami poprawy lub przer­wami.

Wyprysk

Wyprysk, powszechnie zwany egzemą, jest jedną z najczęściej występujących chorób alergicznych.

Pierwszymi objawami choroby są drob­ne grudki, szybko przekształcające się w pęcherzyki, które pękając zlewają się w większe wykwity. Pod wpływem wtór­nego zakażenia bakteriami ropnymi może się tworzyć na ich powierzchni wydzielina, która zasycha w postaci szarawożółtych strupów. Występuje przy tym obrzęk skóry i tkanki podskórnej, wyraźny zwłaszcza w wiotkich partiach skóry twarzy, szcze­gólnie powiek, rąk oraz moszny. Przy dłuższym trwaniu choroby obrzęk ustępuje, ustaje także sączenie, nadżerki ulegają wygojeniu, natomiast w skórze zachodzą trwałe zmiany. Ulega ona prze­barwieniu, rzadziej odbarwieniu, zgrubie­niu i zmniejszeniu sprężystości. Doku­czliwym objawem towarzyszącym tym zmianom jest uporczywy, napadowy świąd.

Skaza wysiękowa

Skaza wysiękowa jest postacią wyprysku występującego u niemowląt, najczęściej w trzecim miesiącu życia. Objawia się najpierw lekkim zaczerwienieniem i szorst­kością skóry policzków, określaną zwykle przez matki jako „spierzchnięta buzia”. Następnie na skroniach, za małżowinami uszu, na owłosionej skórze głowy poja­wiają się pęcherzyki, pękające i wydziela­jące lepki, żółtawy płyn zwany wysiękiem. Stąd także nazwa tej dziecięcej postaci wyprysku „skaza wysiękowa”.

Pod wpływem alergenu organizm wytwa­rza przeciwciała, substancje działające na każde następne zetknięcie się z tym aler­genem w sposób, który nazywamy od­czynem alergicznym. Mimo prowadzonych badań i dużego roz­powszechnienia chorób alergicznych, is­tota i sposób powstawania zjawisk aler­gicznych w organizmie nie są jeszcze w całej pełni poznane.

Odczyn alergiczny może mieć różną po­stać, co w pewnym stopniu zależy od narządu, w którym następuje połączenie się alergenu z przeciwciałem. Gdy jest nim skóra, odczynem tym są objawy charak­terystyczne dla danego schorzenia, jak: stan zapalny, obrzęk, świąd, grudki, pę­cherze itp.

Choroby alergiczne skóry

Alergią nazywamy nabytą przez organizm ludzki właściwość nieprawidłowego od­działywania na substancje zwane alerge­nami. Alergeny mogą być zawarte w pro­duktach pochodzenia zwierzęcego (mię­so, ryby, raki, mleko, jaja, pierze, sierść zwierząt, wełna), roślinnego (jarzyny, owoce, pyłki, soki drzew i kwiatów), a tak­że mogą to być bakterie, wirusy i pleśń.znajdujące się np. w kurzu mieszkań, two­rzywa sztuczne itp. Mogą stanowić je leki np. Polopiryna, antybiotyki itd. Alergeny mogą dostawać się do organizmu różnymi drogami: przez przewód pokarmowy, drogi oddechowe, skórę oraz zostać wprowa­dzone przez wstrzyknięcie podskórne, do­mięśniowe lub dożylne.

Mięczak zakaźny

Ta wirusowa choroba skóry -występuje przeważnie u dzieci, rzadziej u dorosłych, w postaci guzków wielkości od łebka szpilki do ziarna grochu, o gładkiej lub kopulastej, niekiedy zaklęśniętej powierz­chni, barwy otaczającej skóry lub wos-kowobiałej. Na szczycie tych guzków po­wstają otworki, z których przy ucisku wy­dobywa się serowata treść. Najczęstszym umiejscowieniem tych zmian jest skóra twarzy, rąk, narządów płciowych. Mogą one także występować na błonach śluzowych. Czasem towarzy­szy im świąd. Choroba nie wywołuje in­nych dolegliwości, jednak jej zakaźność dla otoczenia oraz możliwość długotrwa­łego utrzymywania się stanowi wskazanie do leczenia.